Ściółka z pelletu ze słomy pszennej czy rzepakowej? Różnice i zastosowanie w hodowli drobiu

Wybór odpowiedniej ściółki ma istotny wpływ na dobrostan drobiu, higienę w budynku oraz koszty utrzymania hodowli. Coraz większą popularnością cieszy się pellet ze słomy, który dzięki wysokiej chłonności i łatwości aplikacji stanowi praktyczną alternatywę dla tradycyjnych materiałów ściółkowych. Najczęściej wykorzystywane są pellety produkowane ze słomy pszennej oraz rzepakowej, jednak różnią się one właściwościami i sposobem zachowania w kurniku.

Czym różni się słoma pszenna od rzepakowej jako surowiec do pelletu?

Różnica zaczyna się już na poziomie struktury łodygi. Słoma pszenna ma cieńsze, bardziej elastyczne źdźbła, natomiast słoma rzepakowa – grubsze i bardziej zdrewniałe. Ta cecha decyduje o zachowaniu gotowego granulatu w kurniku.

Pellet ze słomy pszennej po kontakcie z wilgocią szybciej nasiąka i rozpada się na miękką, sypką masę. Dla brojlerów i kur niosek oznacza to wygodne podłoże już w krótkim czasie od wyściółkowania.

Pellet ze słomy rzepakowej zachowuje zwartą strukturę dłużej – granulat wolniej chłonie wodę i dłużej utrzymuje kształt, co przekłada się na stabilniejsze podłoże przez większą część cyklu produkcyjnego.

Warto zaznaczyć, że oba rodzaje pelletu ze słomy są produkowane metodą granulowania pod wysokim ciśnieniem, bez użycia klejów ani chemicznych spoiw. Różnica w zachowaniu wynika wyłącznie z właściwości surowca.

Wytrzymałość mechaniczna i gęstość nasypowa – co mówią liczby?

Pellet ze słomy rzepakowej osiąga wyższą wytrzymałość mechaniczną niż pszenny – w przypadku pelletu rzepakowego z dodatkami wartość ta sięga nawet 95,9%. Oznacza to, że granulat wolniej kruszy się podczas transportu, rozładunku i rozsypywania w kurniku.

Gęstość nasypowa pelletu waha się od około 380,9 kg/m³ do ponad 500 kg/m³ w zależności od rodzaju słomy i składu mieszanki. Wyższa gęstość nasypowa pelletu rzepakowego oznacza, że ta sama objętość waży więcej – przekłada się to na mniejsze zapotrzebowanie objętościowe podczas transportu, ale też na większy ciężar jednostkowy przy wyściółkowaniu. Przy planowaniu zamówień warto uwzględnić tę różnicę, szczególnie przy dużych halach.

Chłonność ściółki ze słomy – ile wody pochłania pellet?

Pellet ze słomy pochłania od 450 do 600% swojej masy w wodzie – 100 kg pelletu wchłania od 450 do 600 litrów cieczy. To jeden z najlepszych wyników wśród dostępnych materiałów ściółkowych.

Między słomą pszenną a rzepakową istnieje jednak różnica w szybkości absorpcji. Pellet pszenny nasiąka szybciej ze względu na cieńszą i mniej zdrewniałą strukturę łodygi. Pellet rzepakowy pochłania wilgoć wolniej, ale przez dłuższy czas utrzymuje zwartą formę, zanim stanie się mokrą masą. W praktyce oznacza to, że w kurnikach z wyższą wilgotnością lub przy dużej obsadzie ptaków pellet rzepakowy może dłużej pełnić funkcję stabilnego podłoża, zanim konieczna będzie wymiana ściółki.

Więcej o tym, jak działa absorpcja i wymiana wilgoci w naturalnej ściółce, wyjaśniamy w artykule o tym, jak działa naturalna ściółka.

Zawartość popiołu i wartość nawozowa zużytej ściółki

Zawartość popiołu w pellecie zależy od rodzaju użytego surowca. Pellet ze słomy rzepakowej z makuchem rzepakowym zawiera około 5,17% popiołu, natomiast pellet ze słomy pszennej lub żytniej – od około 4,06%. Wyższa zawartość popiołu oznacza więcej składników mineralnych w zużytej ściółce.

Po zakończeniu cyklu hodowlanego ściółka trafia najczęściej do kompostowania lub jest stosowana bezpośrednio jako nawóz organiczny. Zużyta ściółka rzepakowa wnosi nieco więcej minerałów do gleby, co może być dodatkową korzyścią dla hodowców współpracujących z gospodarstwami rolnymi w zakresie utylizacji obornika.

Bezpieczeństwo sanitarne – obróbka termiczna obu rodzajów pelletu

Oba rodzaje pelletu – pszenny i rzepakowy – są poddawane obróbce termicznej w temperaturze powyżej 90°C podczas procesu granulowania. Ta temperatura eliminuje pleśń, grzyby i drobnoustroje niezależnie od rodzaju użytego surowca.

Z punktu widzenia higieny w kurniku oba produkty są równoważne. Wybór między ściółką ze słomy pszennej a rzepakowej nie wpływa na poziom bezpieczeństwa mikrobiologicznego ściółki w momencie jej dostarczenia do hodowcy. Ryzyko pojawienia się patogenów zależy przede wszystkim od warunków przechowywania i zarządzania wilgotnością w hali podczas cyklu produkcyjnego.

Szczegółowo o roli pelletu jako ściółki i jego wpływie na zdrowie stada piszemy w artykule o roli pelletu jako ściółki.

Który pellet wybrać dla danego gatunku drobiu?

Pellet pszenny dla brojlerów
Pellet ze słomy pszennej sprawdza się dobrze w hodowli brojlerów. Szybki rozpad granulatu tworzy miękkie podłoże, które jest komfortowe dla nóg młodych ptaków. Brojlery spędzają większość czasu na podłodze, więc miękkość ściółki wpływa bezpośrednio na kondycję kończyn i ogranicza ryzyko uszkodzeń skóry.

Pellet rzepakowy dla indyków i przy długich cyklach
W hodowli indyków, gdzie cykl produkcyjny jest dłuższy, a ptaki cięższe, pellet ze słomy rzepakowej lepiej sprawdza się jako stabilne podłoże. Wolniejszy rozpad granulatu oznacza, że ściółka dłużej utrzymuje strukturę i nie zamienia się w mokrą masę zbyt wcześnie. To ważne przy zwierzętach, które wywierają większy nacisk na podłoże.

Kury nioski – elastyczność wyboru
W przypadku kur niosek utrzymywanych w systemie ściółkowym oba rodzaje pelletu dają dobre rezultaty. Decydującym czynnikiem jest tu wentylacja kurnika i poziom wilgotności. W halach z intensywną wentylacją pellet pszenny rozpadnie się w komfortowe podłoże bez ryzyka nadmiernego zawilgocenia. Przy gorszej cyrkulacji powietrza pellet rzepakowy daje większy margines bezpieczeństwa.

Jak rozpoznać pellet pszenny i rzepakowy po wyglądzie?

Pellet ze słomy pszennej ma zazwyczaj jaśniejszą, żółtawą barwę i gładszą powierzchnię granulatu. Słoma pszenna jest jednorodna w kolorze i daje granulat o regularnym wyglądzie.

Pellet ze słomy rzepakowej jest ciemniejszy – barwa przechodzi od ciemnej żółci przez brąz do szarobrązu. Powierzchnia granulatu jest nieco chropowata, a w strukturze widoczne są grubsze fragmenty zdrewniałej łodygi. Granulat rzepakowy jest twardszy w dotyku i nie kruszy się tak łatwo podczas ściskania palcami.

Pellet rzepakowy z dodatkami (np. z makuchem rzepakowym) może mieć intensywniejszy, oleisty zapach w porównaniu do pelletu pszennego, który pachnie neutralnie – podobnie jak suszone siano. Ta różnica w zapachu jest wyczuwalna głównie przy otwieraniu świeżych opakowań lub na początku wyściółkowania kurnika.

Bro-Eko produkuje pellet ze słomy dla drobiu zarówno ze słomy pszennej, jak i rzepakowej, co pozwala hodowcom dobrać surowiec do specyfiki swojej hodowli bez konieczności szukania różnych dostawców.

Najczęściej zadawane pytania

Czy można mieszać pellet ze słomy pszennej i rzepakowej w jednym kurniku?

Tak, mieszanie obu rodzajów pelletu w jednym kurniku jest możliwe i nie stwarza żadnych problemów. W praktyce taka mieszanka łączy zalety obu surowców – pellet pszenny szybciej tworzy miękkie podłoże, a pellet rzepakowy wydłuża żywotność ściółki. Proporcje można dostosować do specyfiki hali i gatunku ptaków. Warto jednak pamiętać, że oba rodzaje powinny pochodzić od tego samego producenta, aby mieć pewność co do standardów higienicznych i jednorodności granulatu.

Który rodzaj pelletu lepiej sprawdza się w hodowli zimowej, gdy kluczowa jest izolacja termiczna podłoża?

W warunkach zimowych lepiej sprawdza się pellet ze słomy rzepakowej. Wyższa gęstość nasypowa i wolniejszy rozpad granulatu oznaczają, że warstwa ściółki dłużej zachowuje swoją strukturę i grubość, co poprawia izolację termiczną podłoża. Grubsza warstwa ściółki oznacza lepszą barierę między zimną posadzką a ptakami. Pellet pszenny, który szybciej tworzy sypką masę, może przy niskich temperaturach i słabszej wentylacji szybciej zawilgocić i stracić właściwości izolacyjne.

Jak rodzaj surowca wpływa na wartość nawozową zużytej ściółki po usunięciu z kurnika?

Zużyta ściółka rzepakowa ma nieco wyższą zawartość popiołu (około 5,17% wobec ~4,06% dla pszennej), co przekłada się na większą ilość składników mineralnych w gotowym kompoście. Słoma rzepakowa zawiera też więcej siarki niż pszenna, co może wpływać na skład chemiczny nawozu. W praktyce różnice nie są na tyle duże, by determinować wybór surowca wyłącznie ze względu na wartość nawozową – oba rodzaje ściółki są wartościowym materiałem do kompostowania i nawożenia pól.

Czy pellet ze słomy rzepakowej ma inny zapach niż pszenny i jak reaguje na to drób?

Pellet rzepakowy ma intensywniejszy, lekko oleisty zapach, który pochodzi z naturalnych olejków zawartych w słomie rzepakowej. Pellet pszenny pachnie neutralnie – przypomina siano lub suszoną słomę. Drób nie wykazuje awersji do żadnego z tych zapachów – ptaki przyzwyczajają się do nowego materiału ściółkowego w ciągu pierwszych godzin. Intensywniejszy zapach pelletu rzepakowego jest wyczuwalny głównie przez człowieka i zanika po kilku dniach od wyściółkowania kurnika.

Gdzie można zamówić pellet ze słomy i skąd pochodzi surowiec?

Bro-Eko jako producent pelletu ze słomy pozyskuje surowiec bezpośrednio od rolników w ramach skupu słomy pszennej i rzepakowej. Krótki łańcuch dostaw pozwala kontrolować jakość surowca od pola aż do gotowego granulatu. Zapewniamy również transport biomasy, co upraszcza logistykę dla hodowców zamawiających większe ilości ściółki.